På søndag heldt arkeologane frå Arkeologisk museum foredrag om funna på Klosterøy. Foto: Silje Talgø Klakegg

Funna har tidlegare vore presentert i ein sak skrive av Universitetet i Stavanger for Øyposten.

I fjor gjekk arkeologar i gong med undersøkingar med georadar i dei viktigaste områda rundt Utstein Kloster.

På søndagens foredrag gjekk arkeologane Kristoffer Hillesland og Grethe Moéll Pedersen ved Arkeologisk museum nærare inn på funna dei gjorde under georadarundersøkingane. Mange interesserte møtte opp i kyrkja i Utstein Kloster for å sjå foredraget.

– Det har eigentleg vore overraskande få arkeologiske funn ved klosteret, sa Moéll Pedersen under foredraget, men legg til at georadaren er eit godt hjelpemiddel for å finne den beste plassen å vite kor dei bør grave viss dei på eit seinare tidspunkt vel å starte ei utgraving av området:

– Me har ein del funn som tyder på at dette var ein handelsstad. Av gjenstandar som har vore funne på staden, finn me til dømes gull som blei brukt til å handle for, men også ei Rogalandskjele. Desse er datert heilt tilbake til Romerriket, og har fått namnet sitt fordi det er funne mange av desse i Rogaland fylke.

Arkeologane samanliknar funn med kunst frå gamle dagar. Kan det ha sett slik ut? Foto: Silje Talgø Klakegg

Fleire funn

Grophusa som det finst teikn til i georadardatamaterialet er også eit døme på funn som kan knytast til handelsverksemd. Samstundes som det er funne spor etter grophus, er det også funne spor etter naust eller brygger, noko som forsterkar hypotesen som arkeologane arbeidar etter.

– I samband med funna av grophusa, er det også funne trehjul, og dette viser at grophusa kan ha vore nytta til handverk, til dømes tekstilframstilling. Grophus blei mykje nytta i slutten av vikingtida og tidleg mellomalder, seier Moéll Pedersen vidare:

– Me trur at det har vore slike handelsplassar fleire stader i Rogaland, men me har enno til gode å finne dei. Det er også eit område på Austre Åmøy som er interessant å undersøkje i høve denne teorien.

Tidleg urbanisering

I tidlege byar vil det alltid finnast ein gravstad og teikn på produksjon av handverksprodukt som blei produsert med tanke på sal. I kristen tid vil det også vere teikn til at det har vore kyrkjer på staden.

– Dette var ofte mellombelse busettingar, legg ho til:

– Heilt sikre på funna kan me ikkje vere før me har sett spaden i jorda. Dette er noko som ligg i framtida. Først må det skaffast finansiering av eventuelle utgravingar.

Nyheita om funna på Klosterøy har nådd heile verda. Den amerikanske avisa Miami Herald har blant andre omtalt funna på Klosterøy.

– Nyheiter om vikingtida er ofte interessante for veldig mange, meiner Hillesland, og peiker på dette som grunnen til at utanlandske aviser ser til Klosterøy for å fortelje om desse funna.