Tips oss: | Send e-post

Nyheter

Publisert 23.11.2017

    Meir enn berre ein butikk

    Helsekost for sjela, sjukdomsførebygging, sosial møteplass, folkehelse og eldreomsorg er nokre av orda som blir brukt om butikken på Fogn. Takka vera glasstova på utsida kan butikken smykka seg med desse fine titlane.

    Tekst og foto: Oddbjørg M. Måland

     

    - Eigentleg burde dei tilsette gå med kvite frakkar. Det meinte avdøde Per Fuggeli då han for eit par år sidan uttala seg om viktig lokalbutikken er i små samfunn.

     

    Betyr mykje

    Då Joker Fogn igjenopna dørene sommaren 2015, var det mange som hadde store forventingar til den nye butikken. Etter ein periode utan butikk, var det sjølvsagt ekstra stas då nye eigarar opna butikken med brask og bram. Endåtil NRK- fjernsynet var til stades og overvar den høgtidsame opninga, og dåverande varaordførar Jon Olav Runestad klypte snora og sa nokre velvalde ord.

    I dag, to år seinare, er det fasinerande å sjå korleis butikken har utvikla seg til å bli så mykje meir enn berre å selja daglegvarer. Kva for rolle butikken har teke i det vesle lokalsamfunnet, og kor mykje den betyr for så mange.

    Og for nokon betyr butikken endå meir enn for andre.

     

    Faste tider

    Butikken har alltid vore ein sosial institusjon på øya, men det var spesielt etter at glasstova kom på plass, at dette blei veldig tydeleg. Glasstova er eit av mange namn på den innebygde delen av uteområdet der det står stolar og bord. Kvar dag møtes folk i glasstova til kaffi og drøs, og dei mest trufaste stikk gjerne innom to gonger til dagen. Ikkje sjeldan syt butikken for å setta fram noko å bita i til kaffien. Eller så er det faktisk slik at folk på øya er flinke å levera kaker som er igjen etter festlegheiter i helga. På dagtid er det fyrst og fremst pensjonistar som møtes. Fleire kjem til faste tider og har faste plassar. På ettermiddagstid er det større avvik, men dei fleste kjem likevel med ferja frå Judaberg klokka 1600, og køyrer innom for å ta med seg ting til middagen heim.

     

    Dobbelt skift

    - Hadde det ikkje vore for denne møteplassen, trur eg det ville blitt vanskeleg å bu her, seier Joar Hole, som er ein av dei mest trufaste i glasstova. Han kjem kvar dag klokka 0945, så sant han er heime. Ikkje sjeldan tek han ”ettermiddagsskiftet” også.

    - Kva snakkar du med dei same folka om kvar dag?

    - Det kan vera kva som helst. Ting som rører seg i samfunnet, store og små hendingar, politikk, gamledagar, ja, alt som opptek oss, fortel Hole.

    - Eg brukar å stikka innom glasstova når eg likevel skal på butikken. Det gir liksom ein liten ekstra dimensjon til handlinga. Før i tida trefte med sambygdingar på ferjene eller på kaia i samband med postutleveringa, men det er jo ikkje slik lenger, seier Bothild Vågane. Ho og mannen hadde såkalla brevhus i Eidsvåg heilt fram til ”Erfjord” slutta å gå i 1974. Kvar morgon og ettermiddag distribuerte dei posten til og frå Hovda og Eide.

    - Me kan ikkje ha det betre på Fogn, spesielt ikkje etter at me fekk glasstova. Heime kan ein fort kjenna på einsemda, difor er det kjekt å vita at det alltid er ein plass å treffa folk, fortel Bothild.

     

    Beste eldreomsorg

    - Kor viktig er glasstova i ein større samanheng?

     

    - Det er mange måtar å nærma seg dette på: Utviklingsteoretisk, psykologisk, kommunikasjonsteoretisk og sosialantropologisk. Men me skal bort frå fine namn og teoriar, og ned på jorda. Det går an å starta med dei grunnleggande behova som må stettast dersom me skal leva og trivast. Mat, drikke, søvn og varme tek me som sjølvsagt, men dei grunnleggande psykologiske behova tenker me mindre på. Dei er behova for å vera trygg, ha kontakt med andre, visa igjen, ha ei rolle, få til noko, læra noko. Og her kjem "flokken" til Per Fuggeli inn, så vel som møteplassen på Fogn. 

    Lettast å skjøna er kontaktbehovet som gir ei  god fellesskapskjensle for dei som møtes på butikken. Felleskapskjensla  blir halde oppe av uforpliktande prat, felles interesser, felles opplevingar frå fortida, felles syn på det som hender ( griseværet, politikarane, ferjetidene, dei lokale rykta). Det er tre faktorar som aukar denne fellesskapskjensla, og det er felles verdiar, felles "truslar"  eller utfordringar som ein ser rundt seg, at ein er skuffa, irritert eller sint på dei same tinga, og at møteplassen er trygg. Det er ingen der som stiller farlege krav til kvarandre, ein møter aldri det ukjente og farlege, alle veit på førehand at dei vil takla situasjonen. Gruppa tildeler kvarandre rollar, stadfester kvarandre, det skiftast på å ta ordet og å få syna kva dei står for. Dei er likemenn/kvinner og ingen kjenner seg som tapar i gruppa. Behovet for å læra noko nytt, forstå, få innsikt i, er og ein faktor. Fleire skjønar meir enn ein, og kan læra av kvarandre . 

    - Kan ein sjå dette i samanheng med helse og sjukdomsførebygging?

    - Alle desse tinga som eg nettopp nemnte er motiverande for å møtast på butikken, og  skaper trivsel og meinig. Innsikta vår på dette område er aukande. I dag veit me at positive opplevingar, latter, humør, meining, ting å sjå fram til, verkar på immunforsvaret  vårt; noko som i neste omgang kan vera ein faktor i motstandskrafta vår både for infeksjonssjukdommar og kreft. Og kanskje endå meir kan førebygga psykiske lidingar. Her har kommunen den billegaste av all eldreomsorg og burde støtta opp om den på minste førespurnad, avsluttar doktor Eivind Vestbø.

     

    Vinn-vinn situasjon

    Øyvind Sandanger er ein av fire eigarar i butikken.

    - Dette har utvikla seg akkurat slik me håpa på. At butikken har blitt ein slik populær og uformell møteplass, er me svært godt nøgd med. Det betyr mykje for oss som jobbar i butikken, for dei som brukar glasstova, ja, for heile øya. Her møtes unge og eldre på nøytral grunn til uformell drøs. Folk som gjerne ikkje omgås elles, treffes over ein kopp kaffi. Kvar og ein som brukar stova, bidreg positivt til det gode miljøet og gjer at me på sikt kanskje til og med kan utvida tilbodet, seier Sandanger.

     

    Helsekost for sjela

    Igjen siterer med Fugelli, han har gått langt i å karakterisera småkjøpmennene som sosialmedisinarar. Høyr berre:

    ” Dersom et menneske skal ha en god helse, er det ikke nok å stelle godt med kroppen sin. Du må også stelle godt med sjela og med deg selv som sosial skapning. I dag har vi lett for å bli veldig opptatt av Omega 3 og antioksidanter. Jeg mener at vi må bli mer opptatt av sjelens helse og den sosiale helsa. I det perspektivet mener jeg at kjøpmennene i de små butikkene må karakteriseres som helsearbeidere. De små butikkene er viktige for folkehelsa fordi dei leverer trygghet, nærhet og tilhøyrighet. Nærbutikken er som helsekost for sjela.”

     

     

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 08.08.2018 - 09:40
    dugnad1.JPG

    Idrettslaget treng dugnadsfolk

    Meld frå om du skal vera med på dugnad. Finnøy IL treng deg.

    Med sin enorme dugnadsinnsats spelar Finnøy Idrettslag ei sentral rolle for å få til Tomatfestivalen, men dugnadssjef Kristian Spanne slit litt med å få respons frå folket:

    - Me skal ha 250 menneske på dugnad og me har fått svar frå 80 som skal vera med og 25 som ikkje kan vera med. Men eg treng svar fråd dei siste 160. Me treng å vita om dei kjem eller ikkje, seier han.

    Dugnaden startar allereie litt på onsdag og blir avslutta søndag.

    - Det er lette oppgåver, slik at alle kan delta. Det er berre å ta kontakt med meg på telefon 915 25 019, oppfordrar Spanne.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 01.08.2018 - 15:10
    Ombo4.jpg

    Stor trafikk på ferjene

    At trafikken til tider kan vera stor på fergene i Finnøysambandet i utfartsthelger,er ei kjent sak.Men at bilar blir ståande att på trafikkterminalen på Judaberg ein vanleg føremiddag i byrjinga av august,er vel heller skjeldan.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 27.07.2018 - 09:26
    AF575093-BCE4-40C0-8DEB-A7BE90104889.jpeg

    Gjer alt dei kan for å sikra beite til dyra

    Bønder på Finnøy, som har tilgang til private vasskjelder som små vatn, tek i bruk utradisjonelle metodar og alle verkemiddel for å skaffa dyra nok beite.På Ladstein er hundrevis av meter med slanger frå dei såkalla slangesprederane tekne i bruk til å vanne kulturbeite med.Utstyr som til vanleg vert nytta til å spreie tyntflytande husdyrgjødsel.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 26.07.2018 - 18:38
    8B684CAC-3CAB-48E3-BA37-E34CF6AA97C9.jpeg

    Avslutta med heiderlege resultat i Dana Cup

    Finnøy sitt gode Gutt 16 årslag leverte gode prestasjonar og spela seg heilt fram til 16- dels finalen i A-Sluttpelet i Dana cup i dag.Der vart det eit tøft møte med Lørenskog frå Akershus,som vann kampen heile 7-0.I kampen tidlegare i dag vann dei 1-0 over Eidskog.Dette var også den siste kampen der desse lovande guttespelarane er samla som eitt lag.I august går turen vidare på  vidaregåande skule, og laget vil såleis bli oppløyst.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 18.07.2018 - 18:17
    DBEE0144-50C1-4D5D-8D21-0E26C3E81368.jpeg

    Grågåsa forsterkar fôrkrisa

    Det er ei kjent sak at grågåsa ofte beitar enga og et opp dei første grøne grasstråa om våren på øyane i Finnøy og Rennesøy.Fleire bønder søkjer difor om fellingsløyve for å avdempe skadene med dette.Det nye denne tørkesommaren,er at no har grågåsa igjen innvadert grasmarkene på Ryfylkeøyane, og konkurrerer med bonden sjølv om å få tak i dei få grøne grasstråa som veks.No vert både veggrøftene ( sjå bilete),og anna areal der graset enno gror, slege ned for å spe på forgrunnlaget.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 16.07.2018 - 22:19

    Skyttarlaget og Fogn oppvekstsenter får spelemidlar

    Finnøy skyttarlag får tildelt kr 928 000,- til ny innandørs skytebane,og Fogn oppvekstsenter Kr 280 000,- til sitt nye fleirbruks-/leikeområdet ved skulen.Finnøy Idrettslag,derimot,er ikkje prioritert for tildeling av spelemidlar til sitt nye klubbhus på Leikvoll som er under planlegging.Dette kjem fram av Rogaland Fylkeskommune sine prioriteringar for spelemiddeltilskot til idrettsanlegg og kulturbygg for 2018.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 15.07.2018 - 10:42
    55079C4E-3088-4EE1-8A8E-89A8A6ABBE08.jpeg

    Kraftig avlingssvikt-2.slåtten alt over

    Medan sola og varmen steiker, og før rekordtørken gir enno kraftigare innhogg i grasavlingane,prøver bøndene å berga dei siste restane av det som berre for to- tre veker sidan såg ut til å bli ein tidleg og god 2.slått.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 02.07.2018 - 13:02

    Øyposten tek ferie!

    Øyposten tek ferie fram til 23. juili.

    Håpar du har ein strålande ferie!

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 28.06.2018 - 17:27
    skartveitdag3.JPG

    Klart for Skartveitdagen laurdag 30. juni

    I dagens avis skreiv me sundag 30. juni, dette skulle sjølvsagt vore laurdag 30. juni.

    Om du ikkje allereie har gjort det – sett av søndag 30. juni til eit besøk på Skartveitdagen.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 28.06.2018 - 11:59
    kenny33.jpg

    Ken Øystein tok styringa

    Han var skulelei og fekk elendige karakterar, men så fann Ken Øystein Handeland ny motivasjon.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 27.06.2018 - 09:58
    DSC_3635.JPG

    Kjekt på fotballdagen

    120 ungar i alderen 6-9 år var med på Øyposten og Finnøy IL sin fotballdag.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 26.06.2018 - 09:49
    ottohuset.JPG

    Skrinlegg kulturhus

    Stftelsen Otto-huset er lei av å venta på pengar frå Finnøy kommune. Planane om kulturhus blir lagt vekk.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 22.06.2018 - 13:48
    oppdrett.jpg

    Får nye oppdrettsmillionar

    Finnøy kommune kan få 30-40 millionar frå Havbruksfondet i 2018.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 21.06.2018 - 10:42
    skartveitdag.JPG

    Skartveitdagen 30. juni

    Skartveitdagen blir arrangert laurdag 30. juni.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 16.06.2018 - 19:41
    BBC5859F-9C52-4F56-B5E9-5863A7C27FB9.jpeg

    Finnøy vant toppoppgjøret mot Kvitsøy

    Dei har møtt kvarandre på fotballbanen heilt sidan 1950-og 60 talet,men at dei skulle møtast til toppkamp i 6.divisjon og til å med innta tabelltoppen saman når serien er halvspela,var det vel dei færraste fotballinteresserte Kvitsøy- og  finnøybuar som hadde trudd då sesongen starta.Likevfullt er det nettopp desse to øyalaga som tronar aleine øverst på tabellen når laga no tek sommarferie.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 12.06.2018 - 17:16

    Finnfast kan vera nedbetalt i 2023

    Eit fleirtal i fylkestinget,bestående av partia FrP,Høgre,Ap og Senterpartiet,vedtok i sitt møte i i går,tysdag,at også elbilar skal betala for passering i alle bomstasjonar.Det skal maksimalt betalast halv takst av ordinære diesel- og bensinkjøretøy.Det kan føra til at nedbetalinga av Finnfast kan veta fullført alt i 2023.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 11.06.2018 - 12:43

    Fylkesmannen vil ikkje flytte kommunegrensa på Ombo

    Sjølv om eit solid fleirtal av innbyggjarane på Ombo gjennom folkehøyringar har gitt uttrykk for at dei ynskjer å høyra til i ein kommune,tilrår Fylkesmann Magnhild Meltveit Kleppa, at kommunegrensa mellom Hjelmeland og Finnøy blir som i dag.Det bur til saman omlag 240 innbyggjarar på øya.90 av dei høyrer til i Hjelmeland.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 07.06.2018 - 12:02

    Øyposten feirer tomata!

    Det er i dag 90 år sidan den fyrste tomata vart planta på Finnøy!

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 04.06.2018 - 23:38

    Forbod mot slåing av veggrøftene

    Du har kanskje lagt merke til det,og gjerne irritert deg litt over det også;Både graset og ugraset står framleis meterhøgt langs veggrøftene rundt omkring på øyane i Finnøy, men også elles.Det er likevel ein grunn til at vegrøftene ikkje er slegne enno.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 29.05.2018 - 13:06

    Har starta etterforsking på Ombo

    Etterforskinga rundt brannen på Ombo er i full gang.

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 29.05.2018 - 12:16
    biltrafikk.JPG

    Kven har vikeplikt?

    I fleire kryss i Finnøy er det ikkje klart nok kven som eigentleg har vikeplikt og forkøyrsrett.

    » Les heile saka

    Nyheter

    Publisert 27.05.2018 - 23:54

    Brenn framleis

    Då Øyposten reiste frå Ombo sundag kveld klokka 2300 var det framleis flammar å sjå to satder på øya. 

    » Les heile saka

    DETTE ER ROTMAPPEN FOR MODULEN NYHETER FOR KUNDE ØYPOSTEN

    Publisert 28.05.2018 - 10:06
    BRANN OMBO mannskap.jpg

    OPPDATERT: Det brenn framleis på Ombo

    Måndag morgon er det et igjen sett inn helikopter i slukkingsarsarbdeit på Ombo. 

    » Les heile saka